Nu ik het zo opschrijf, met ‘der’, klinkt het wel erg oubollig. Vreemd dat de vertaler niet gekozen heeft voor ‘van de’. Maar dat is een detail.
In het kader van onze reis door Portugal wou ik zeker een Portugese schrijver lezen. Pessoa bood wat teveel weerstand, dus werd het Saramago. Geen gratuite keuze, een Nobelprijswinnaar (1998)
Het boek zelf, daar had ik wel een kluif aan. Omdat het zo anders is. En omdat ik dat afwisselend boeiend en afstotend vond, en dan terug boeiend, en zo de hele tijd door. Wellicht omdat in De stad der blinden bijna iedereen blind is (op één vrouw na), is geen enkel personage echt. Het blijven karikaturen. Eerst stoorde me dat, tot ik inzag dat het natuurlijk zo bedoeld was. Het heeft weinig zin om de hoofdpersonages te beschrijven in een wereld van blinden. Goeie techniek dus, die ook z’n nadelen heeft. Maar al sterk dat je de lezer zo ver kan brengen dat hij doorleest.
Een groep blinden, lukraak samengesteld, probeert te overleven in een stad/land waar iedereen blind wordt. En blinden zijn net zoals de zienden, maar erger. Ze maken ruzie, sluiten uit, vechten, doden, … Als iedereen blind wordt is er geen wet die nog geldt. En een kleine groep blinden, die voor elkaar zorgen, en waar vooral iemand vals speelt (en ziet), slaat zich door de crisis. Ze overleven door te delen, en er ontstaat zelfs liefde (niet gebaseerd op hoe de ander er uitziet, want dat weten ze niet).
Hoe loopt zoiets af? Goed. En zoals op het einde van de film de lichten in de zaal weer aangaan, zo ziet op het einde van het boek ook iedereen weer. En dat geeft, ook bij de lezer, een verdwaasd gevoel. Eigenlijk had ik graag gelezen wat er daarna gebeurde…