Volgend jaar is het boek 50 jaar oud. Ik heb het gelezen als student Romaanse, en toen al had het boek me gemarkeerd. Maar om de een of andere reden zit het niet in mijn boekenkast, op de plank Vargas Llosa. Had ik het toen geleend van de bib? Of is het verloren gegaan? Een paar maand terug heb ik op het internet een luxe editie besteld, om de lacune op te vullen. En nu heb ik het ook gelezen, een tweede keer dus, na 35 jaar of zo.
Ik wist dat ik onder de indruk zou zijn. Ik had me goed voorbereid: de luxe-uitgave op papier, een versie op m’n Kindle voor in bed (of bad, de luxe uitgave is te zwaar voor die plaatsen) en ook een Nederlandstalige versie op de Kindle, voor de lastige passages. Geef toe, dat is een boek veel er aandoen.
En toch was ik weer verbluft. Als ik een lijstje moet opstellen van de allerbeste boeken die ik ooit gelezen heb, staat Conversación en La Catedral zeker in de top drie, en misschien zelfs helemaal bovenaan. Ik had nochtans mijn twijfels: een boek over de dictatuur van Odria in Peru. Zo ver van mijn bed. Maar al van bij het begin wist ik het weer. De dictatuur is het decor, niet het verhaal. Dat gaat over een jonge schrijver, over zijn familie en zijn liefdesleven, over liefde en haat, over vernederingen, alle mogelijke gevoelens en hun tegengestelde. En over tientallen mensen. Als ik het opschrijf lijkt het niets bijzonders.
Dialogen schrijven is een kunst, en Mario Vargas Llosa beheerst die tot in de kleinste details. Dialogen die verrassen, die elkaar doorkruisen, die stoppen en weer starten, terwijl twee andere nog lopen. Onvoorstelbaar. En op geen enkel moment is het vergezocht. Soms wat lastig voor de lezer, maar altijd wordt die laatste beloond.
De laatste romans die ik van hem, ondertussen een oude man, heb gelezen waren onderhoudend, en verder niets. Maar wat een klasseschrijver in zijn jongere jaren (hij was nauwelijks dertig toen hij met de roman begon). Ondertussen is hij Nobelprijswinnaar en Markies en laat hij zich zien met Isabel Preysler (ex van Julio Iglesias). Het is hem allemaal gegund, hij heeft het allemaal verdiend!