Shuggie Bain van Douglas Stuart won vorig jaar de Booker price. Ik ben geen prijslezer, maar in de SdL was er een heel positieve recensie die mijn aandacht trok. En een paar dagen later vond ik in Gent een leuke pocketuitgave, die zin gaf om gelezen te worden. Een klepper van 430 bladzijden.
Die allemaal spelen in Glasgow, een stad waar ik drie jaar terug een week geweest ben, als deelnemer aan een internationale week in de universiteit op de campus in Paisley. Er was dus een link, en dat was nodig in het begin. Het Engels is lastig om lezen, tot ik er in kwam. De eerste 30 bladzijden heb ik trouwens in het Nederlands gelezen, op m’n Kindle, en daarna pas in de Engelstalige editie. De roman bestaat uit 32 stukken, telkens rond Hugh (Shuggie) en zijn moeder Agnes. Dat zijn de twee hoofdpersonages. Agnes is een mooie en fiere vrouw, die in het grauwe Glasgow, na een paar ontgoochelingen in de liefde, verslaafd raakt aan de drank. Waardoor ze tegen het midden van de week al het geld dat moet dienen voor het huishouden heeft opgemaakt. De drie kinderen van Agnes, Catherine, Leek en Shuggie proberen het gezin staande te houden, maar eerst vlucht de oudere zus, en dan ook de oudere broer. Shuggie staat er alleen voor. Hij verzorgt zijn moeder, probeert haar te verstrooien en van de drank te houden. Hij is het kind, maar ook de ouder.
Zo heeft Shuggie Bain iets van een roman van Zola of van Hugo. Een aanklacht, een sociaal drama. Dat natuurlijk slecht afloopt. Want al probeert Agnes soms van de drank af te komen, en slaagt ze er één keer bijna in. Shuggie was zijn hele kindertijd een mantelzorger. En dat is niet wat een kind hoort te zijn. Shuggie is op meer manieren verschillend van de andere kinderen. Hij is heel verwijfd, tot groot jolijt van zijn klas- en wijkgenoten. Normaal zijn, dat zou hij wel willen, met een gewone moeder.
Wat het boek dan zo boeiend maakt? Het zal goed geschreven zijn. En er komen enkele verhalen in die gewoon raak zijn. En de eenvoud ook: op geen enkel moment wordt het hoogdravend, of moralistisch. Een kleine jongen, een moeder, een stad en veel ellende. Wat hou ik van eenvoud.
BartleestK 