Kunnen we praten

Uit de bibliotheek. Ik was op zoek naar iets recenters van Joris Luyendijk (Kunnen we praten is van 2017), maar dat was er niet (beschikbaar). En geef toe: het is een goed idee, zo’n dun boekje (90 bladzijden).

Luyendijk heeft de gave van het woord. Zijn betoog is duidelijk, en verveelt nooit. Zoals hij zelf in het nawoord zegt is Kunnen we praten een aanleiding tot zijn boek De zeven vinkjes uit 2022. Het gaat over ‘politieke’ problemen als extremisme, integratie, immigratie, Brexit en Nexit, en vooral over hoe de intellectuele elite hierover denkt (politiek correct). En hoe er daarom niet wordt over gesproken. En dus een groot deel van de kiezers de indruk hebben dat hun stem er niet toe doet, dat niemand naar hen luistert.

Moet in 2017 de aandacht hebben getrokken. Ondertussen zijn we die gedachtenhang gewend, vinden we dat het klopt, en is het dus minder relevant. Toch vond ik het boeiend, en heb ik het in een paar uur uitgelezen. Luyendijk blijft een grote voorstander van democratie. In deel 2 waarschuwt hij ons voor de grote roepers die haar willen misbruiken om aan de macht te komen en haar dan op te geven. En dat die schreeuwers (zoals Farage, Johnson, Trump en Wilders) meestal geen idee hebben van hoe het dan verder moet. Ze schoppen tegen zowat alles aan, maar inhoudelijk stellen ze weinig voor.

Ik weet het: dit zijn intussen clichés geworden. Maar in de woorden van Luyendijk blijven ze het lezen waard. Zou meer moeten bestaan: dunne boekjes waarin mediafiguren, politici of partijen zeggen waar ze voor staan. Geen tweehonderd bladzijden promopraatjes, en ook geen snelle slogan in een talkshow.